Nazwa probiotyk wywodzi się z greckiego „pro bios” – dla życia. Według definicji FAO/WHO z 2002 roku probiotyki to żywe mikroorganizmy, które podawane w odpowiednich ilościach wywierają korzystne skutki zdrowotne. Najczęściej jako probiotyki wykorzystuje się bakterie kwasu mlekowego z rodzajów Lactobacillus i Bifidobacterium NATURE'S WAY Primadophilus Optima (Fortify Optima) (Probiotyk i prebiotyk dla każdej grupy wiekowej) 60 Kapsułek wegetariańskich Synergistyczny probiotyk posiadający więcej szczepów niż inne marki Dla zdrowej flory trawiennej 14 szczepów probiotycznych Lactobacillus i Bifidobacterium Super Blend True Release - Prawdziwa moc 35 Skoro wiesz już, czym różnią się od siebie poszczególne produkty oraz na co zwrócić uwagę, wybierając konkretny probiotyk, prebiotyk lub synbiotyk, porozmawiajmy o tym, w jaki sposób preparaty probiotyczne wpływają na zdrowie. Przede wszystkim są one korzystne dla zdrowie jelit i układu odpornościowego. cash. W artykule:Probiotyki działają na ochronę organizmu przed kolonizacją przez patogeny oraz regulują pasaż treści wybrać: probiotyk w postaci leku czy suplementu diety?Jak stosować probiotyk przy antybiotyku? Działanie probiotyku przy biegunce, zespole jelita drażliwego i innych to jest probiotykProbiotyki to żywe drobnoustroje, które podawane w odpowiednich ilościach wywierają korzystny efekt stosowane w praktyce są szczepy bakterii z rodzaju Lactobacillus, Bifidobacterium, Escherichia coli i Bacillus oraz grzyby Saccharomyces są dostępne na rynku jako:suplementy diety,leki,produkty fermentowane (np. jogurty probiotyczne),składnik mleka modyfikowanego dla probiotykuPrzykłady mechanizmów działania probiotyków:produkcja witamin,wzmacnianie (stabilizacja) bariery jelitowej,metabolizm soli kwasów żółciowych,aktywność enzymatyczna,neutralizacja kancerogenów (czynników rakotwórczych),ochrona organizmu gospodarza (np. człowieka) przed kolonizacją przez patogeny (drobnoustroje, ciało obce czy inne twory, który powodują rozwój choroby w organizmie gospodarza),produkcja krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA),regulacja pasażu treści jelitowej,normalizacja mikrobioty (utrzymywania lub przywracania równowagi).Dodatkowo w zależności od szczepu, probiotyki mogą:mieć wpływ na układ odpornościowy,mieć wpływ na układ nerwowy,mieć wpływ na układ hormonalny,produkować określone substancje działania probiotyku zależy od konkretnego szczepu. Skuteczność dla każdego szczepu probiotycznego musi zostać potwierdzona w badaniach klinicznych (tj. z udziałem ludzi).Skuteczność probiotykówSkuteczność stosowania probiotyków potwierdzono w wielu sytuacjach klinicznych, ale zauważa się, że są one używane w znacznie szerszej grupie chorób i zaburzeń niż w tych, dla których stwierdzono faktycznie efekt ich można odnosić wyników badania potwierdzającego skuteczność danego szczepu do efektu działania innego, który nie został zbadany w badaniach klinicznych. Efekt może być również różny w zależności od preparatu – np. czy jest to jogurt probiotyczny, czy kapsułka z probiotykiem. Wydaje się to czymś oczywistym, a jednak nie probiotyków powinno być każdorazowo skonsultowane z lekarzem. Sięganie po preparaty o niepotwierdzonej skuteczności w danym zaburzeniu lub jednostce chorobowej, które mogą nie działać, bywa na etykiecie producent podaje niepełną nazwę szczepu probiotycznego powinniśmy zastanowić się, czy nie sprzedaje nam „kota w worku” – szczepu o braku skuteczności i bezpieczeństwie potwierdzonych w badaniach skuteczności probiotyku mówimy w odniesieniu do konkretnego szczepu probiotycznego i określonej sytuacji klinicznej (tj. choroby lub zaburzenia). Efekt stosowania probiotyku jest zależny od szczepu i preparat jednoskładnikowy czy wieloskładnikowyOprócz preparatów zawierających tylko jeden szczep probiotyczny (preparaty jednoskładnikowe), np. z Lactobacillus rhamnosus GG, dostępne są preparaty z dodatkiem innych składników, np. fruktooligosachardyów, witamin, innych szczepów probiotycznych (np. Saccharomyces boulardi) – czyli preparaty składniki mogą wspomagać działanie danego szczepu probiotycznego, ale mogą też go hamować – dlatego tak ważne jest, aby skład preparatu był identyczny jak ten użyty w badaniu klinicznym potwierdzającym skuteczność jego działania. Więcej szczepów nie musi znaczyć jak dla preparatów jednoskładników, efekt stosowania preparatu wieloskładnikowego (np. mieszanki szczepu probiotycznego i określonych witamin lub kilku szczepów probiotycznych) powinien zostać potwierdzony w wiarygodnych badaniach klinicznych z użyciem tego określonego preparatu w określonej dawce i u pacjentów z określoną diety czy probiotyk?Zwykle jakość probiotyków dostępnych jako lek jest lepsza niż suplementów diety ( z uwagi na inny zakres regulacji prawnych). Każdy produkt należy ocenić indywidualnie, na podstawie dostępnych danych naukowych. Optymalnie warto skonsultować się z lekarzem, który doradzi konkretny preparat dobrej się, że kontrola jakości preparatów zawierających probiotyki jest obecnie zakupie probiotyku należy zwrócić uwagę na:nazwę szczepu probiotycznego,dawkę,czy jest to preparat jednoskładnikowy, czy złożony (wieloskładnikowy),czy jest to lek, czy suplement diety,sposób przechowywania, data ważności,czy skuteczność i bezpieczeństwo danego szczepu probiotycznego potwierdzono w określonej sytuacji klinicznej (zgodnej z przeznaczeniem) w określonej na podstawie [2,6-8].Probiotyk przy antybiotykuTradycją stało się, że recepcie na antybiotyk towarzyszy zalecenie przez lekarza odpowiedniego probiotyku. Celem tej strategii jest profilaktyka jednego z działań niepożądanych związanych z antybiotykoterapią – biegunki poantybiotykowej. Powstaje ona na skutek dysbiozy (czyli zaburzenia równowagi w składzie i ilości mikrobioty), która jest powikłaniem stosowania powinien być stosowany przez cały okres przyjmowania antybiotyku i zgodnie z dawką rekomendowaną przez producenta danego preparatu (identyczną z tą stosowaną w badaniach klinicznych, w których udokumentowano jej skuteczność).Nie ma wątpliwości, że stosowanie odpowiedniego szczepu probiotycznego we właściwej dawce powinno towarzyszyć antybiotykoterapii przez cały okres jej z antybiotykiemWskazanieZapobieganie biegunce związanej ze stosowaniem antybiotykówDorośliLactobacillus rhamnosus GGSaccharomyces boulardii CNCM I-745Lactobacillus acidophilus CL1285 i (Bio-K CL1285) Jogurt z Lactobacillus casei DN114, L. bulgaricus, Streptococcus thermophilusDzieciLactobacillus rhamnosus GGSaccharomyces boulardiiOpracowano na podstawie [6, 7, 10, 12].U dorosłych alternatywą jest jogurt zawierający trzy szczepy probiotyczne – Lactobacillus casei DN114, Lactobacillus bulgaricus i Streptococcus thermophilus, którego skuteczność (w porównaniu z placebo) potwierdzono w dobrej jakości badaniu na biegunkęBiegunka, biegunce nierówna. Efekt danego szczepu probiotycznego powinien być potwierdzony w określonym typie biegunki (danej chorobie). Poniżej zamieszczono dwa wskazania, gdzie stosowanie probiotyków jest rekomendowane – widać, że zakres szczepów, które są skuteczne w łagodzeniu biegunki o odmiennej przyczynie różni a biegunkaWskazanieLeczenie ostrego nieżytu żołądkowo-jelitowegoLeczenie ostrej biegunki infekcyjnejDorośliLactobacillus rhamnosus GGSaccharomyces boulardii CNCM I-745Dane rhamnosus GGSaccharomyces boulardiiLactobacillus rhamnosus GGSaccharomyces boulardiiLactobacillus reuteri DSM 17938Stosowanie probiotyków nie jest zalecane w zapobieganiu biegunce na podstawie [6, 7].Probiotyki na inne dolegliwościZespół jelita drażliwegoObecnie brak silnych dowodów naukowych do stosowania probiotyków w zespole jelita drażliwego (IBS), choć istnieją badania wskazujące na prawdopodobny korzystny wpływ niektórych szczepów probiotycznych, jak i pewnych preparatów probiotyczne, które mają prawdopodobny korzystny udział w łagodzeniu objawów zespołu jelita drażliwego u osób dorosłych:Lactobacillus plantarum DSM 9843 (299v),Bifidobacterium bifidum MIMBb75,Bifidobacterium infantis 35624,Bifidobacterium lactis,Escherichia coli DSM17252,Lactobacillus acidophilus SDC 2012, obiecujące wyniki pojawiły się dla kilku preparatów złożonych (mieszanki kilku szczepów probiotycznych, nie wymieniono ich w tym artykule).Opracowano na podstawie [6, 13].U dzieci z zaburzeniami czynnościowymi przebiegającymi z bólem brzucha (w tym zespole jelita drażliwego), dotychczasowe badania kliniczne wskazują na możliwą skuteczność szczepu Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus reuteri DSM 17938 i mieszanki szczepów dostępnych na rynku pod nazwą VSL# się jednak, że istnieje konieczność dalszych badań dotyczących wpływu stosowania probiotyków na objawy zespołu jelita badań w odniesieniu do skuteczności probiotyków w leczeniu IBS „balansują na granicy istotności statystycznej”, dlatego powinny być przyjmowane pod opieką zespołu jelita drażliwego nie jest prosta, dlatego tak ważna jest opieka specjalisty. Zna on rozpoznanie i przebieg choroby pacjenta, potrafi zapewnić mu odpowiednią edukację i zaproponować najbardziej dopasowane leczenie zgodnie z aktualnym stanem wiedzy naukowej, z uwzględnieniem wskazań i razie braku odpowiedzi na dane leczenie, może też zalecić opcję alternatywną. Pierwszym krokiem terapii są modyfikacje dietetyczne i stylu życia – probiotyki są jedną z nich, ale nie jedyną. Zaleca się też olejek z mięty pieprzowej, dietę niskofodmapową – z ograniczeniem węglowodanów łatwo fermentujących, w tym: mono-, di- i oligosacharydów oraz polioli (tzw. FODMAP); aktywność fizyczną czy metody radzenia sobie ze stresem. Dostępne jest także leczenie jelita drażliwego jest niestety chorobą o jeszcze słabo poznanym mechanizmie – w konsekwencji istnieje również ograniczona liczba metod leczenia. Postępowanie terapeutyczne często opiera się na metodzie prób i jelita drażliwego jest głównie postrzegany jako zaburzenie związane z tzw. osią mózg-jelito, na które składają się czynniki psychiczne, środowiskowe i fizyczne – np. stres, depresja, zaburzenia lękowe, zmiana składu i ilości mikroflory jelitowej, zespół przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego (tzw. SIBO), spożywanie żywności bogatej w węglowodany łatwo fermentujące (tzw. FODMAP), przebyta infekcja, występowanie nadwrażliwości trzewnej i zaburzenie pasażu treści jelitowej. Psychobiotyki na zespół jelita drażliwegoPsychobiotyki to żywe drobnoustroje, które spożywane w odpowiedniej dawce, przynoszą korzyść zdrowotną u pacjentów z zaburzeniem lub chorobą na tle patogenezie zespołu jelita drażliwego dopatruje się roli tzw. osi mózg-jelito. Mechanizm działania wciąż w dużej mierze jest niejasny. Wykazano, że pewne drobnoustroje produkują neuroprzekaźniki np. serotoninę czy kwas gamma-aminomasłowy, które działają właśnie w obrębie osi badania dotyczące psychobiotyków odnoszą się głównie do pacjentów z zespołem jelita drażliwego, np. Bifidobacterium longum NCC3001, dla którego wykazano zmniejszenie ciężkości depresji i poprawę jakości życia, czemu towarzyszyły zmiany w obrębie stężeń zaparciach czynnościowych probiotyki obecnie nie są zalecane, zarówno u dzieci, jak i niemowlęcaW przypadku kolki niemowlęcej wykazano, że pewien szczep probiotyczny – Lactobacillus reuteri DSM17938 - redukuje czas płaczu u niemowląt, ale tylko tych karmionych piersią (nie preparatem mlekozastępczym).Stosowanie tego samego szczepu probiotycznego przez pierwsze 3 miesiące życia niemowlęcia skracało czas płaczu w 3. miesiącu (zapobiegało kolce).OtyłośćŻaden probiotyk nie jest obecnie zalecany ani w zapobieganiu, ani leczeniu alergiczneNie potwierdzono skuteczności stosowania probiotyków w zapobieganiu astmie, egzemie i wypryskowi u dzieci. Obecnie dane są niejednoznaczne w odniesieniu do leczenia i zapobiegania pozostałym chorobom na zaburzenia trawienia laktozyWykazano, że spożywanie jogurtu zawierającego dwa szczepy probiotyczne – Streptococcus thermophilus i Lactobacillus delbreuckii subsp bulagricus wpływa korzystnie na trawienie laktozy i łagodzi objawy nietolerancji u osób a probiotykiIstnieją dane sugerujące, że pewne szczepy probiotyczne mogą mieć korzystny wpływ na odpowiedź układ odpornościowego (np. Lactobacillus rhamnosus GG w zapobieganiu biegunki szpitalnej u dzieci).Bezpieczeństwo probiotykówDecyzję o zastosowaniu probiotyku w danej sytuacji klinicznej powinien podjąć lekarz, który zna rozpoznanie i przebieg choroby pacjenta, wskazania do zastosowanie danego szczepu probiotycznego w określonym stanie chorobowym i ewentualne przeciwwskazania (tj. koszt leczenia, preferencje pacjenta, stan obniżonej odporności). Probiotyki są uznawane za bezpieczne, ale ich użycie powinno być rozważone indywidualnie u osób z grupy ryzyka (np. u osób z obniżoną odpornością).Mikrobiota jelitowaJelita zasiedla nawet 104 drobnoustrojów. „Dobre” bakterie wspierają organizm gospodarza przez tworzenie bariery przed patogenami i stymulowanie układu odpornościowego. Łączy je zatem związek oparty na obopólnej korzyści (tzw. symbiozie). Kształtowanie mikrobioty jelitowej rozpoczyna się już po które wpływają na skład mikrobioty jelitowej:rodzaj porodu (naturalny a cięcie cesarskie),sposób karmienia (naturalne a sztuczne lub mieszane),antybiotykoterapia (lekami, które nie wchłaniają się w przewodzie pokarmowym),ekspozycja na czynniki środowiskowe (w domu lub szpitalu),przyjmowanie probiotyków, prebiotyków i substancji bioaktywnych (np. laktoferyny),transplantacja mikrobioty przewodu pokarmowego (tzw. przeszczep kału), czyli zaburzenie równowagi składu i liczebności mikrobioty zostało odkryte w wielu chorobach – nie potwierdza to co prawda związku przyczynowo-skutkowego, ale wskazuje na możliwe powiązanie, z:chorobami zapalnymi jelit (np. Leśniowskiego-Crohna),zespołem jelita drażliwego,chorobami alergicznymi,celiakią,otyłością,zaburzeniami ze spektrum autyzmu,zespołem nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD),zespołem metabolicznym,niealkoholowym stłuszczeniem wątroby,zaburzeniami synbiotyk i postbiotyk - różnicePrebiotyk to składnik selektywnie wykorzystywany przez drobnoustroje zasiedlające dany organizm (np. człowieka), przynoszący korzyści zdrowotne. Jest to składnik żywności (np. oligofruktoza, inulina, laktuloza, oligosacharydy mleka kobiecego i galaktooligosacharydy), który nie jest trawiony przez gospodarza, a stanowi swoisty pokarm dla zasiedlających go drobnoustrojów i w ten sposób przynosi korzyść dla zdrowia. Efekt może być różny dla każdego to produkt, który zawiera zarówno probiotyk, jak i prebiotyk, przynoszący korzyść to składniki bioaktywne wytwarzane przez drobnoustroje probiotyczne lub powstające w wyniku rozpadu ich komórek, przynoszące korzyść zdrowotną (np. kwas masłowy, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe).Referencje:Brody H. The gut mirobiome. Nature 2020; 577: C., Guarner F., Reid G. i wsp.: Expert consensus document: The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics consensus statement on the scope and appropriate use of the term probiotic. Nat. Rev. Gastroenterol. Hepatol., 2014; 11: 506– H. Zapytaj eksperta. Probiotyki. Medycyna Praktyczna, (dostęp: r.).Gibson i wsp. Nature Reviews Gastroenterology and Hepatology 2017 491-502Aguilar-ToaláE., Garcia-Varela R., Garcia H. i wsp. Postbiotics: an devolving term within the functional foods field. Trends in Food Science & Technology 2018; 75; Gastroenterology Organisation Global Guidelines. Probiotics and prebiotics. February H. Probiotyki – aktualny stan wiedzy i zalecenia dla praktyki klinicznej, (dostęp: r.).Patient education: probiotics (the basics). UpToDate, Topic 16894 Version S., Hojsak I., Canani i wsp.; ESPGHAN Working Group for Probiotics and Prebiotics: Commercial probiotic products: a call for improved quality control. A Position Paper by the ESPGHAN Working Group for Probiotics and Prebiotics. Pediatr. Gastroenterol. Nutr., 2017; doi: 000 000 000 001 603Szajewska H., Canani Guarino A. i wsp. Probiotics for the prevention of antibiotic-associated diarrhea in children. JPGN 2016; 62(3): T., Mrukowicz J. Biegunka związana z antybiotykoterapią. Medycyna Praktyczna Interna, (dostęp: r.).Hickson M., D'Souza Muthu N. i wsp.: Use of probiotic Lactobacillus preparation to prevent diarrhoea associated with antibiotics: randomised double blind placebo controlled trial. BMJ, 2007; 335: 80– A., Skrzydło-Radomańska B., Mulak A. i wsp. Rekomendacje diagnostyczno-terapeutyczne w zespole jelita drażliwego. Gastroenterology Review 2018; 13(4).Weizman Z., Abu-Abed J., Binsztok M. Lactobacillus reuteri DSM 17938 for the Management of Functional Abdominal Pain in Childhood: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial. J Pediatr. 2016 Jul; 174: 160– C., Ferrau’ V., Cavataio F., Iacono G., Spina M., Lionetti E. i wsp. Lactobacillus reuteri in children with functional abdominal pain (FAP). J Paediatr Child Health. 2014 Oct; 50(10): S., Magazzù G., Chiaro A., La Balestra V., Di Nardo G., Gopalan S. i wsp. VSL#3 improves symptoms in children with irritable bowel syndrome: a multicenter, randomized, placebo-controlled, double-blind, crossover study. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2010 Jul;51(1): 24–30Horvath A., Dziechciarz P., Szajewska H. Meta-analysis: Lactobacillus rhamnosus GG for abdominal pain-related functional gastrointestinal disorders in childhood. Aliment Pharmacol Ther. 2011 Jun 1; 33(12): 1302–10DynaMed [Internet]. Ipswich (MA): EBSCO Information Services. 1995 - . Record No. T113627, Irritable Bowel Syndrome (IBS); [updated 2018 Nov 30, cited place cited date here]. Available from Lacy Talley Irritable Bowel Syndrome. N Engl J Med. 2017 Jun 29;376(26):2566-2578Ford Moayyedi P., Lacy i wsp. Task Force on the Management of Functional Bowel Disorders. American College of Gastroenterology monograph on the management of irritable bowel syndrome and chronic idiopathic constipation. Am J Gastroenterol. 2014 Aug;109 Suppl 1: S., Zeevenhooven J., Devanarayana Perera Benninga Functional abdominal pain disorders in children. Expert review of gastroenterology & hepatology. 2018; 12(4): Martin Abbott Bethel A., Thompson‐Coon J., Whear R. i wsp. Dietary interventions for recurrent abdominal pain in childhood. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2017(3).Smith The tantalizing links between gut microbes and the brain. Nature, 2015; 526 (7573): 312–314Dinan Stanton C., Cryan Psychobiotics: a novel class of psychotropic. Biol. Psychiatry, 2013; 74 (10): 720–726Pinto-Sanchez Hall Ghajar K. i wsp. Probiotic Bifidobacterium Longum NCC3001 reduces depression scores and alters brain activity: a pilot study in patients with irritable bowel syndrome. Gastroenterology 2017; 153(2): V., D’Amico F., Cabana i wsp. Lactobacillus reuteri to treat infant colic: a meta-analysis. Pediatrics 2018; 141(1): F., Di Mauro A., Riezzo G. Prophylactic use of a probiotic in the prevention of colic, regurgitation, and functional constipation: a randomized clinical trial. JAMA Pediatr 2014; 168(3): H. Mikrobiota i jej modyfikacje. Medycyna Praktyczna Pediatria, (dostęp: r.).EFSA Panel on Dietetic Products N and A (NDA). Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to live yoghurt cultures and improved lactose digestion (ID 1143, 2976) pursuant to Article 13(1) of Regulation (EC) No 1924/2006. EFSA J. 2010 Oct 1;8(10):n/a-n/ Robins-Browne Tang Probiotic use in clinical practice: what are the risks? Am J Clin Nutr 2006; 83: L., Del Chierico F., Petrucca A. i wsp. The human gut microbiota: a dynamic interplay with the host from birth to senescence settled during childhood. Pediatric RESEARCH 2014; 76(1): 2-10. Probiotyk, prebiotyk a synbiotyk - czym się różnią? W ostatnich latach większą uwagę zaczęto przykładać do składu mikroflory jelitowej oraz jej wpływu na funkcjonowanie organizmu człowieka i powiązanie z niektórymi jednostkami chorobowymi. Szybki i stresujący tryb życia, przetworzona żywność to niektóre z czynników mogących przyczyniać się do zaburzeń mikrobioty. Poza dietą przywrócenie lub utrzymanie równowagi mikroflory wspomagają prebiotyki, probiotyki i synbiotyki. Czym właściwie one są? Probiotyk czy prebiotyk? Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) probiotyk to żywe mikroorganizmy, mające korzystny wpływ na organizm żywiciela i jego zdrowie. Nazwa probiotyk pochodzi z języka greckiego: “pro bios” oznacza “dla życia”. Powszechnie stosuje się wiele różnych szczepów o korzystnym działaniu. Najczęściej są to gatunki Lactobacillus, Bifidobacterium oraz Saccharomyces. Probiotyki modulują równowagę bakteryjną przewodu pokarmowego, zapewniając sprawne funkcjonowanie środowiska jelitowego. Prebiotyki są to niestrawne składniki, wpływające na zmiany w składzie lub aktywności mikroflory jelitowej przewodu pokarmowego i przynoszące korzyści zdrowotne gospodarzowi. Prebiotyki przechodzą w niezmienionym stanie przez układ pokarmowy człowieka, ponieważ enzymy żołądkowe na nie nie oddziałują. W jelicie grubym ulegają fermentacji. Najczęściej stosowane prebiotyki: ● Fruktooligosacharydy (FOS), ● Galaktooligosacharydy (GOS), ● Ksylooligosacharydy (XOS), ● Beta-glukan, ● Inulina, ● Laktitol, ● Laktuloza, ● Fruktany. Synbiotyk - co to jest? Według Międzynarodowego Towarzystwa Naukowego Probiotyków i Prebiotyków (ISAPP) synbiotykiem nazywamy preparaty zawierające żywe mikroorganizmy i substraty selektywnie wykorzystywane przez mikroorganizmy żywiciela, które zapewniają korzyści zdrowotne gospodarzowi. Są to składniki żywności lub suplementy diety mające w swoim składzie probiotyk i prebiotyk: Probiotyk + prebiotyk = synbiotyk Synbiotyki stosuje się najczęściej w celu lepszego działania terapeutycznego, poprzez równoczesne dostarczenie do organizmu szczepów probiotycznych oraz prebiotyku. Kiedy przyjmować probiotyki, prebiotyki lub synbiotyki? Skład mikrobioty różni się w poszczególnych etapach życia. U dzieci urodzonych poprzez poród naturalny zaobserwowano w ciągu pierwszych lat życia inny skład mikroflory jelitowej niż u tych, które przyszły na świat poprzez cesarskie cięcie. Mikroflora jelitowa pełni znaczącą rolę w metabolizmie składników odżywczych oraz syntezie niektórych witamin B12. Sprawdź, jakie ma znaczenie dla zdrowia flora bakteryjna jelit. Dysbioza mikroflory jelitowej, czyli zaburzenie prawidłowego funkcjonowania jelit, ma związek z występowaniem wielu chorób. Przewlekły stan zapalny jelit może prowadzić do rozwoju innych chorób, takich jak np. stany zapalne wątroby, cukrzyca typu 2 czy rak jelita grubego. Antybiotykoterapia powszechnie stosowana w Polsce i na świecie, niekorzystnie wpływa na mikrobiotę jelitową, dlatego lekarze zalecają, aby podczas jej trwania przyjmować preparaty zawierające szczepy probiotyczne. Korzyści zdrowotne wynikające z przyjmowania probiotyków, prebiotyków i synbiotyków są tematem wielu badań. Wykazano wiele pozytywnych efektów zarówno u osób zdrowych, jak i zmagających się z różnymi jednostkami chorobowymi. Artykuły o podobnej tematyce: Bibliografia: Carlson Erickson Lloyd Slavin Health Effects and Sources of Prebiotic Dietary Fiber, Current Developments in Nutrition 2018, 2(3). Swanson Gibson Hutkins R. i wsp., The International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of synbiotics. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology 2020, 17: 687–701. Tsai Lin Chang i wsp., Probiotics, prebiotics and amelioration of diseases. Journal of Biomedical Science 2019, 26(3). Aktualizacja: 2020-12-23 Probiotyk i prebiotyk to nie to samo! Choć obydwa rodzaje preparatów wpływają na utrzymanie zdrowej flory bakteryjnej w Twoim układzie pokarmowym, warto wiedzieć, czym się różnią. Na rynku dostępne jest całe mnóstwo preparatów. Jak wybrać ten najlepiej dostosowany do swoich potrzeb? Spis treści:Probiotyk a prebiotyk − poznaj różnicę!Dlaczego prebiotyki i probiotyki są ważne?Jak odkryto probiotyki i prebiotyki?Jaki powinien być dobry probiotyk?Co to znaczy dobry prebiotyk?Co brać: probiotyki czy prebiotyki?Probiotyki i prebiotyki − przydatne wskazówki stosowaniaPodsumowując: prebiotyk czy probiotyk − jaki, kiedy wybrać?Probiotyk a prebiotyk − poznaj różnicę!Zanim wyjaśnię, jaka jest różnica między probiotykiem a prebiotykiem, skupię się na definicjach pewnych pojęć, które pomogą w przyszłych zakupach i nieco rozjaśnią temat. Co to jest probiotyk i prebiotyk? Opowiadam po jest probiotyk?Obecnie WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) definiuje probiotyk jako żywy organizm, który podawany w odpowiednich ilościach wykazuje korzystne działanie zdrowotne. Dzięki tej definicji probiotykiem określa się nie tylko „dobre” bakterie, ale i drożdżaki (Saccharomyces boulardii). Przyjazne organizmowi bakterie to m. in.: Lactobacillus (np. L. acidophilus, L. casei, L. reuteri. L. rhamnosus) i Bifidobacterium (B. animalis, B. breve). Co to jest prebiotyk?Innym często używanym pojęciem w temacie flory bakteryjnej jest prebiotyk. To substancja wykorzystywana przez drobnoustroje żyjące w organizmie człowieka, która daje korzystny efekt zdrowotny. Prebiotyki stanowią swego rodzaju odżywkę dla mikroflory jelitowej przez to, że niestrawione składniki pokarmowe dostają się do jelit. Przykładem prebiotyku mogą być: np. oligosacharydy (inulina), fruktooligosacharydy (na przykład z cebuli czy szparagów), mannanoligosacharydy, czy laktuloza (powstająca z przemian laktozy).Prebiotyk a probiotyk − to jaka jest różnica?Uogólniając prebiotyki to składniki diety lub dodatkowo przyjmowane suplementy, które pozytywnie wpływają na Twoją florę, a probiotykami nazywa się „dobre” bakterie i drożdżaki. Prebiotyk to pożywienie dla probiotyków, czyli potrzebnych w Twoim organizmie żywych synbiotyk? Co to jest?Na półkach aptecznych znaleźć możesz też trzeci rodzaj produktu, czyli synbiotyk. To połączony w jednym preparacie probiotyk z prebiotykiem. Jeśli zastanawiasz się, co wybrać: probiotyk czy prebiotyk, to już wiesz, że odpowiedź może być zaskakująca: synbiotyk. W praktyce podawanie probiotyków z prebiotykiem stanowi najkorzystniejsze rozwiązanie, bo wtedy maksymalnie wspomagasz swoją florę bakteryjną. Dostarczasz w ten sposób do przewodu pokarmowego nie tylko dobre bakterie ale i substancje, które wspomogą ich namnażanie, zyskując pewność, że bakterie będą mieć dobre warunki do wzrostu. Jeśli jednak Twoja dieta jest zrównoważona i bogata w składniki korzystnie wpływające na wzrost bakterii, prebiotyk może być zbędny. Dlaczego prebiotyki i probiotyki są ważne?W normalnych warunkach flora jelitowa składa się w 90% z różnych rodzajów bakterii kwasu mlekowego, które żyją w równowadze z niewielkim procentem potencjalnie szkodliwych dla Twojego zdrowia bakterii. Tych drugich nie jesteś w stanie całkowicie wyeliminować, ale kiedy nie przekraczają umownych 10% − Twój organizm funkcjonuje bez zarzutu. W sytuacjach stresowych, gdy zmieniasz dietę na mniej zdrową lub zażywasz antybiotyk, równowaga ta może zostać zachwiana. Zwiększenie ilości niekorzystnie działających na Twoje organy szczepów bakteryjnych może przekładać się na zaburzenia trawienne np. zaparcia, biegunki czy dlaczego prebiotyki są ważne? Jednym z powodów zaburzenia równowagi bakteryjnej stanowi niekorzystna zmiana diety. Może okazać się, że w Twoich posiłkach nie ma związków wspomagających rozwój dobrej flory, czyli prebiotyków. W takiej sytuacji szczególnie ważne będzie nie tylko uzupełnienie flory naturalnie, ale i zastosowanie prebiotyku. Jak odkryto probiotyki i prebiotyki?Już w starożytności zaczęto zauważać, że jedzenie sfermentowanych przetworów mlecznych może łagodzić różne choroby i dolegliwości układu pokarmowego. Właśnie na sfermentowanym nabiale wprowadzano do układu pokarmowego bakterie, które korzystnie wpływały na jego pracę. Z rozwojem technik badawczych zaczęto sprawdzać, co kryje się za lepszą odpornością u grup etnicznych, w których bardzo często spożywano dużo produktów mlecznych i jogurtów. W ten sposób poznano i zbadano znaczenie niektórych szczepów bakterii dla ludzkiego roku na rok przybywa badań dotyczących użyteczności poszczególnych szczepów bakterii dla człowieka i bezpieczeństwa ich stosowania. Teoretycznie sprawia to, że produkty dostępne na rynku powinny być coraz bezpieczniejsze i lepsze. W praktyce jednak konkurencja jest spora i kiedy sięgniesz na półkę „z florą bakteryjną”, naprawdę masz spory powinien być dobry probiotyk?Jak więc wspomniałam, w aptekach jest bardzo wiele probiotyków rejestrowanych jako leki lub suplementy diety. Żeby dany preparat był bezpieczny i odpowiednio skuteczny, musi spełniać parę Zasiedlanie właściwego miejsca w organizmieOdpowiedni probiotyk powinien mieć zdolność zasiedlania określonego rejonu w ciele, bo tylko wtedy może rozwinąć swoje Odporność na sok żołądkowy i żółćProbiotyk powinien być odporny na działanie soku żołądkowego i żółci, jeśli podaje się go doustnie. Tylko wtedy da radę dotrzeć do jelit i się tam Konkurencyjny do naturalnej flory bakteryjnejŻeby probiotyk mógł rozwinąć swoje działanie, powinien być konkurencyjny do flory, która już zamieszkuje dany Udokumentowane bezpieczne stosowanieJak każdy środek leczniczy, probiotyk musi przejść serię Jasne oznaczenie szczepu bakterii jakie zawiera probiotykWarto zwrócić uwagę na zawartość bakterii w preparacie i dokładne oznaczenie ich szczepu. Im informacja dokładniejsza, tym pewniejszy preparat. Niektórzy producenci deklarują zawartość bakterii, ale nie określają, czy jest ona gwarantowana w przeciągu całego okresu ważności, czy np. po połowie terminu ważności dalej można mieć pewność, że w kapsułkach znajduje się dpowiednia ilość bakterii. Inni z kolei podają ogólne nazwy szczepów, nie precyzując, który dokładnie rodzaj bakterii znajduje się w Odpowiednia duża ilość bakterii w probiotykuDla optymalnego działania dobry probiotyk powinien mieć odpowiednio dużą zawartość bakterii i taką technologię wytwarzania, która pozwoli bakteriom dotrzeć do jelit. Co to znaczy dobry prebiotyk?Istnieje 5 głównych właściwości, które powinien spełniać prebiotyk. Są to:1. Odporność na trawienie w górnych odcinkach przewodu pokarmowegoDzięki temu będzie mógł dotrzeć do jelit i odżywić Musi mieć dobry wpływ na Twoje zdrowieChoć wydaje się to oczywiste nie każdy prebiotyk naturalny może tak Powinien być metabolizowany przez bakterie w jelitachOznacza to, że musi być pożywką dla dobrych Musi mieć korzystny wpływ na rozwój dobrych bakteriiTo podstawowa funkcja prebiotyku i sens jego Powinien być odporny na obróbkę termiczną podczas gotowaniaNp. jeśli kupujesz prebiotyk osobno w formie, którą możesz dodać do potraw (np. inulina w proszku), upewnij się, że w czasie przygotowywania posiłku nie niszczysz prebiotyku. Z tego względu prebiotyki w lekach czy suplementach są znacznie bezpieczniejsze − masz pewność, że łykając tabletkę, dostarczasz do organizmu prebiotyk. Co brać: probiotyki czy prebiotyki?Probiotyki są zalecane w szczególności osobom przyjmujących antybiotyki (zwłaszcza przy dłuższych terapiach), przy zatruciach pokarmowych u dzieci i dorosłych (przebiegających z biegunką) oraz w przebiegu zaburzeń pokarmowych o nieznanym podłożu. W tym ostatnim przypadku lepiej jednak konsultować się z lekarzem, żeby ustalić przyczynę dolegliwości. Bakterie probiotyczne zwiększają odsetek pozytywnej mikroflory i przywracają równowagę jelit w przypadku osłabienia. Dowiedz się, jak odbudować florę bakteryjną po antybiotykach: Odbudowa flory bakteryjnej po antybiotykoterapii. Dlaczego jest ważna?.Często zaleca się również stosowanie probiotyków w zakażeniach Helicobacter pylori. To bakteria, która atakuje błonę śluzową żołądka (zasiedla się w niej), przez co zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia wrzodów żołądka i dwunastnicy. Dodatkowo produkuje enzym podnoszący pH, co ułatwia jej dalszą ekspansję i wywołuje miejscowe stany zapalne błony śluzowej żołądka. W terapii infekcji Helicobacterem stosuje się różnego rodzaju antybiotyki, które mogą wpływać niekorzystnie na naturalną florę jelitową. Więcej na jej temat dowiesz się z: Prawdopodobnie masz tę bakterię! Helicobacter pylori – skąd się bierze?. Prebiotyki natomiast są zalecane do stosowania łącznie z probiotykami, żeby maksymalnie pomóc osłabionej florze jelitowej. Dodatkowo warto też uzupełnić dietę w prebiotyki, jeśli na co dzień jadasz niezdrowe i wysoko przetworzone produkty. Można je również nabyć w formie suplementów w postaci tabletek lub w formie proszków do rozpuszczenia czy dodania do też wzbogacić dietę w prebiotyki naturalnie zawarte w niektórych produktach. Są nimi np. mleczne napoje fermentowane takie jak: kefir, kwaśne mleko, maślanka czy jogurt oraz produkty kiszone – kapusta czy ogórki. Dodatkowo laktoza zawarta w produktach mlecznych jest naturalnym stymulatorem wzrostu bakterii. Sprawdź przepis na naturalny probiotyk: Probiotyki naturalne: przepis na smoothie bowl na bazie kefiru. Wypróbuj też domowe kiszonki: Kiszonki wielowarzywne: przepis na kiszony czosnek. Probiotyki i prebiotyki − przydatne wskazówki stosowaniaZanim przyjmiesz prebiotyk lub probiotyk, zapoznaj się z dobrymi praktykami przyjmowania tych Pilnuj temperatury preparatuJeśli kupisz probiotyk z żywymi bakteriami, który wymaga przechowywania w lodówce, zwróć uwagę, aby zażywać go w towarzystwie chłodnych lub letnich posiłków czy napoi. Gdy popijesz go od razu np. gorącą wodą czy herbatą, już na samym początku możesz zabić zawarte w nim Leki czy suplementy diety?Przy zakupie preparatu wspomagającego antybiotykoterapię lub leczenie zatrucia pokarmowego masz wybór: produkty rejestrowane jako leki lub suplementy diety. Zawsze lepszym i bezpieczniejszym wyborem będzie lek ze względu na ilość obowiązkowych badań, które musi przeprowadzić jego producent, aby wprowadzić go na rynek. Np. probiotyk lek musi mieć gwarantowaną stabilność bakterii w całym okresie przydatności do spożycia. W przypadku suplementu tak naprawdę trzeba wierzyć producentom na niektórych wskazaniach nie ma dostępnych probiotyków-leków. Np. na rynku są preparaty z odpowiednimi szczepami bakterii stosowane w przypadku kolek u niemowląt czy wzmacniania odporności na infekcje dróg oddechowych, jednak na razie są one tylko w formie suplementów, co ogranicza Jakie szczepy bakterii probiotyku wybrać?Najczęściej stosowane i najlepiej przebadane szczepy probiotyczne to:Lactobacillus rhamnosus GG (ATCC 53103),Lactobacillus plantarum 299V, Kombinacja VSL#3, czyli Lactobacillus casei, Lactobacillus plantarum, Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus bulgaricus, Bifidobacterium longum, Bifidobacterium breve, Bifidobacterium infantis, Streptococcus thermophilus,Lactobacillus reuteri DSM rhamnosus ma udowodnione naukowo działanie w przypadku biegunek związanych z infekcjami, biegunek podróżnych, zaburzeń trawiennych poantybiotykowych. O biegunce podróżnych przeczytasz tu: Biegunka podróżnych, czyli co warto wiedzieć o „zemście faraona”?. Zmniejsza też ryzyko infekcji górnych dróg oddechowych oraz częstość wytypowania zaostrzeń u osób z atopowym zapaleniem skory. Lactobacillus reuteri DSM 17938 zalecany jest szczególnie u niemowląt w celu łagodzenia kolek. Na temat kolek u niemowląt pisaliśmy tu: Kolka jelitowa − skąd się bierze?. Lactobacillus plantarum polecany jest osobom cierpiącym na zespół jelita drażliwego w celu łagodzenia bólu brzucha i wzdęć. Przeczytaj też artykuł: Probiotyki „na żołądek”. Cała prawda o ochronie układu pokarmowego!. 4. Prebiotyk: racjonalna dieta powinna wystarczyćNa rynku jest dużo mniej preparatów z samymi prebiotykami niż probiotykami lub ich połączeniami. Dlaczego? Bo dobrze zbilansowana dieta, boga w produkty roślinne, pokryje Twoje zapotrzebowanie na prebiotyki. Jeśli Twój jadłospis jest monotonny czy ubogi i nie możesz go sprawnie zmodyfikować, a doskwierają Ci problemy jelitowe, to warto zastanowić się nad dodatkiem prebiotyków do prebiotyk czy probiotyk − jaki, kiedy wybrać?Probiotyki i prebiotyki oraz ich połączenia są obecnie dostępne w wielu postaciach i pod wieloma nazwami. Producentów i preparatów znajdziesz w aptece naprawdę dużo. Dodatkowo coraz częściej możemy spotkać się z ich promocją i reklamą zalecającą ich stosowanie jako rozwiązanie praktycznie każdej dolegliwości. Jak jest naprawdę?W pełni jednoznacznie udowodnione bezpieczeństwo i działanie mają probiotyki zalecane przy antybiotykoterapii, biegunkach czy dolegliwościach związanych z jelitem drażliwym lub w AZS i infekcjach dróg oddechowych. Wiele nowych zastosowań probiotyku i prebiotyku wciąż poddaje się szczegółowym badaniom. Dlatego też preparaty te najlepiej zażywać z rozwagą, a ich długoterminowe przyjmowanie powinno być zawsze konsultowane z de Vos Role of the intestinal microbiome in health and disease: from correlation to causation. Rev., 2012Szajewska H., Fordymacka A., Bardowski J. i wsp.: Microbiological and genetic analysis of probiotic products licensed for medicinal purposes. Sci. Monit., 2004Ouwehand A review of dose-responses of probiotics in human studies. Microbes, 2017Hoa Baccigalupi L., Huxham A. i wsp.: Characterization of Bacillus species used for oral bacteriotherapy and bacterioprophylaxis of gastrointestinal disorders. Envir. Microbiol., 2000

probiotyk i prebiotyk dla dzieci